Στον τόπο καταγωγής τους τα Πηνειώτικα άλογα

 

                Την πρώτη τους επίσημη παρουσία, στο χώρο όπου γεννήθηκαν, την Πηνεία, έκαναν χθες το πρωί τα Πηνειώτικα ή γιοργαλούδικα άλογα. Μια σπάνια φυλή που ξεκίνησε από την ημιορεινή αυτή περιοχή του Νομού μας και σήμερα η φήμη τους έχει εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα, όπου υπάρχουν σύλλογοι για την συνέχιση του είδους τους. Χθες ο Σύλλογος Αμαλιάδας – Πηνείας «Η Αμαλία» ανέλαβε μια πρωτοβουλία να δείξει στους κατοίκους τους θησαυρούς που υπάρχουν στην περιοχή αλλά δυστυχώς δεν τους εκμεταλλεύονται οι ίδιοι. Αντίθετα, όπως είπε ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου κ Αλέξανδρος Νησιώτης «υπάρχουν Σύλλογοι σε Ακράτα, Καρδίτσα και άλλα μέρη της χώρας που διοργανώνουν τριήμερες εκθέσεις όπου συγκεντρώνονται κάτοικοι από όλη την Ελλάδα για να δουν αυτά τα μοναδικά άλογα».

                Η χθεσινή προσπάθεια αγκαλιάστηκε από τους Πηνειώτες και συνολικά καταγράφηκαν 36 συμμετοχές. Μοναδικό κριτήριο ήταν ο τρόπος βαδίσματος του αλόγου ο πλαγιοτροχασμός ή γιοργάλισμα, δηλαδή ο γρήγορος βηματισμός του αλόγου σε δύο χρόνους, κατά τον οποίο σηκώνονται εναλλάξ τα δύο δεξιά και τα δύο αριστερά πόδια. Η πρώτη χθεσινή εκδήλωση του συλλόγου στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία ενώ σκοπός του είναι, όπως είπε ο πρόεδρος κ Αντώνης Σκουρλής, η περιοχή της Πηνείας, από όπου ξεκίνησαν τα άλογα, να μετατραπεί σε χώρο που θα φιλοξενεί συχνά ανάλογες εκδηλώσεις συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον όλης της χώρας. Να σημειωθεί πως τη χθεσινή έκθεση, η οποία πραγματοποιήθηκε στην είσοδο του Σιμόπουλο, δίπλα στη φάρμα Πολυζογώπουλου, παρακολούθησε ο αντιδήμαρχος Ήλιδας Νώντας Παναγιωτόπουλος.

 

Πηνειώτικο άλογο

                Τα πηνειώτικα άλογα, είναι της φυλής του ημιορεινού τύπου και εκτρέφεται στις ημιορεινές περιοχές της Hλείας. Η φυλή έλκει την καταγωγή της από τα αρχαία ελληνικά άλογα. Σημειωτέον ότι στην Αρχαία Oλυμπία με αυτά έγιναν οι πρώτες ιπποδρομίες ενώ ο Ξενοφών τις πραγματείες του για τα άλογα, τον «Iππαρχικό» και το «Περί Iππικής Tέχνης», που είναι τα πρώτα εγχειρίδια ιππολογίας, τα συνέγραψε στη Σκυλούντα της Hλείας. H επιλογή των αλόγων της Πηνείας έγινε με κριτήριο τον πλαγιοτροχασμό, O βηματισμός αυτός είναι πολύ ξεκούραστος για τον αναβάτη, πράγμα που τα κάνει περιζήτητα. Tο ύψος ακρωμίου είναι 1,25 έως1,40 μ.H κεφαλή είναι τετράγωνη με έκφραση αρρενωπή, η γραμμή της ράχης ευθεία, το στήθος ευρύ και βαθύ, ο τράχηλος και οι γλουτοί μυώδεις, οι μηροί εσφιγμένοι και τα άκρα λεπτά.

                 H χαίτη και η ουρά είναι άφθονες. Τα ονόματα τους προέρχονται συνήθως από τους χρωματισμούς. Oι συνήθεις χρωματισμοί είναι ο μέλας, ο καστανός , ο ορφνός, ο λευκός ο βαθύς και ανοικτός φαιός , και ο φαιός ερυθρόστικτος ή μελανόστικτος, Eχουν μαύρες και σκληρές οπλές και δεν εμφανίζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στο μέτωπο και στα πόδια (λευκά σημάδια). Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας άτομα της φυλής να διασταυρώθηκαν με άλογα αραβικού αίματος, έτσι τουλάχιστον δείχνει η ομοιότητα που εμφανίζει με εκείνα της βερβερικής φυλής. Eίναι άλογα λιτοδίαιτα, μεγάλης αντοχής και νευρικής ιδιοσυστασίας.

                 Τα Πηνειώτικα άλογα ήσαν τα πιο περιζήτητα άλογα όχι μόνο στην Πελοπόννησο, αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Μέχρι και την δεκαετία του 1970 τ' άλογα ήταν το οικόσιτα ζώα που εξυπηρετούσε τον άνθρωπο σχεδόν σ' όλες του τις ενασχολήσεις. Xρησιμοποιούνταν, για την μεταφορά των ανθρώπων, εμπορευμάτων, για αρκετές γεωργικές εργασίες και για παραγωγή ημιόνων. Διακρίνονταν για την ικανότητα τους να κινούνται σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές, με απόλυτη ασφάλεια. Είχαν υψηλή αίσθηση της ισορροπίας και αντιλαμβάνονταν εύκολα τις ανωμαλίες του εδάφους. Χρησιμοποιήθηκαν στην έλξη, σε γεωργικές εργασίες και σε μακρές διαδρομές.

 

                Είχαν την ικανότητα να διανύουν μεγάλες αποστάσεις σε δύσβατα εδάφη και διέθεταν συγχρόνως μεγάλη φυσική αντοχή. Είχαν καλό χαρακτήρα και ήταν υπομονετικά και ήρεμα. Ήταν λιτοδίαιτα, ανθεκτικά στις προσβολές και στις ασθένειες. Το εμπόριο των Πηνειώτικων αλόγων ανθούσε πολύ όλες αυτές τις εποχές και οι ζωέμποροι (τσαμπάσηδες) των αλόγων έκαναν χρυσές δουλειές. Όμως πέρα από το εμπόριο υπήρχε και το παρεμπόριο των αλόγων. Επίσης επιτήδειοι έκλεβαν άλογα και με διαφόρους τρόπους και με την βοήθεια ντόπιων ανθρώπων, τους λεγόμενους αλογοσούρτες, πλουτίζοντας παράνομα σε βάρος των διαφόρων ιδιοκτητών αλόγων που έχαναν τα ζώα τους.

 

Γιοργάλισμα

                Πλαγιοτροχασμός, γιοργάλισμα, είναι ο γρήγορος βηματισμός του αλόγου σε δύο χρόνους, κατά τον οποίο σηκώνονται εναλλάξ τα δύο δεξιά και τα δύο αριστερά πόδια. Το άλογο, αν έχει καλό αίμα, δείχνει την ικανότητα τέτοιου βηματισμού αρκετά νωρίς. Το σπάνιο αυτό χάρισμα είναι έμφυτο, κληρονομικό και όχι επίκτητο.

                Ο πλαγιοτροχασμός, κοινός (α)ραβάνι ή γιοργαλίδικο τρέξιμο, είναι το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα των κρητικών αλόγων. Η πιο πιθανή θεωρία υποστηρίζει ότι το αραβάνι προήλθε από την ανάγκη προσαρμογής του βηματισμού των αλόγων στα ανώμαλα εδάφη σε συνδυασμό με την εξυπνάδα των Πηνειωτών, που ήθελαν να διαμορφώσουν ένα στρωτό, βολικό και ξεκούραστο βηματισμό στο άλογο για να μην ταλαιπωρούνται.

                Τα γιοργαλίδικα τρέχουν γρήγορα σαν να γλιστρούν στο πάγο. Σηκώνουν πρώτα τα δύο δεξιά τους πόδια και ύστερα τα δυο αριστερά μαζί. Δηλαδή τα δυο αριστερά πόδια, προς και πίσω, και τα δυο δεξιά πάνε μαζί, με αποτέλεσμα ο αναβάτης να μην ανεβοκατεβαίνει όπως με τον τροχασμό άλλων αλόγων. Ο κορμός του σώματος εκτελεί κατακόρυφη κίνηση ελάχιστου εύρους.
Αυτός ο βηματισμός εξασφαλίζει μεγάλη αντοχή στο ζώο, ικανότητα διαδρομής μεγάλων αποστάσεων σε κάθε λογής δρόμους και αναπαυτική ίππευση στον αναβάτη χωρίς κραδασμούς, που μπορεί να φτάσει σε μεγάλες ταχύτητες.

                Αυτόν το βηματισμό κάποιοι προσπαθούν να τον διδάξουν σε μη κρητικά άλογα, για διάφορους λόγους, δένοντας τα δυο πόδια μαζί χρησιμοποιώντας ιμάντες- τις λεγόμενες ίγκλες- αλλά κάτι τέτοιο όμως είναι πολύ βασανιστικό για το άλογο.
Το γιοργαλίδικο πλαγιοτροχάζει σε δύο φάσεις :
πρώτη φάση : Αργός και σταθερός ρυθμός (ταχύτητα 10-25 χλμ. την ώρα). Λέγεται ότι έχει καλό ταχτάνι, που σημαίνει την ταχύτητα του πλαγιοτροχασμού που χαρίζει στον αναβάτη ίππευση σα να βρίσκεται σε θρόνο.
δεύτερη φάση : Γρήγορος πλαγιοτροχασμός με ταχύτητα μεγαλύτερη των30 χλμ. την ώρα).

 

                 Σ' αυτή τη φάση, λένε έχει δυνατή ζάλα ή ψιλό γιοργά το γνωστό αραβάνι. Ένα καλό κρητικό άλογο δε πρέπει να σπάει τη ζάλα του, δηλαδή πρέπει συνεχώς να πλαγιοτροχάζει και να μην εναλλάσσει πλαγιοτροχασμό με καλπασμό.
Η σωστή εκτίμηση του αλόγου γίνεται σε ώριμη ηλικία, όταν έχει ολοκληρωθεί σωματικά και η έμφυτη ικανότητα του έχει καλλιεργηθεί σωστά. Στην ηλικία των επτά περίπου ετών το άλογο θα μπορέσει να δείξει αυτά τα χαρίσματα. Το άλογο πρέπει να περάσει από μερικά στάδια μέχρι να αρχίσει να πλαγιοτροχάζει.

                Το πετάλωμα γίνεται συνήθως στα τρία χρόνια. Στα 5-7 χρόνια είναι η κατάλληλη ηλικία για να μάθει να πλαγιοτροχάζει. Στα 9 χρόνια φτάνει το μέγιστο της απόδοσης για μάθηση. Αν γίνει σωστή προπόνηση, μετά τα 9 χρόνια το άλογο δε ξεχνά την περπατησιά του.

 

Protinews.gr

Share: 

Follow Ilia

Το Follow Ilia  δημιουργήθηκε στα τέλη του 2013. 

Σκοπός της διαδικτυακής αυτής σελίδας είναι η ανάδειξη του νομού Ηλείας συνολικά.

Η Ηλεία, με την ιστορία των χιλιάδων χρόνων σε συνδυασμό με τις ομορφιές της, αποτελεί εδώ και χρόνια αγαπημένο τουριστικό προορισμό.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Στείλτε μας φωτογραφίες και την ιστορία του τόπου σας σε όποια περιοχή της Ηλείας και αν βρίσκεστε.

Εμείς με τη βοήθειά σας θα αναδείξουμε την περιοχή σας στο Followilia ώστε όλοι να δουν τις ομορφιές της.

Φωτογραφίες και κείμενο θα στέλνεται στο mail followilia@gmail.com